× اطلاعیه! برای بهتر مشاهده کردن وب سایت از کلید ترکیبی Ctrl F5 استفاده کنید
Background Image

گرمازدگی چیست؟ پیشگیری و درمان آن چگونه است.

گرمازدگی چیست؟  پیشگیری و  درمان  آن چگونه است.
20 تیر 1398

گرمازدگی چیست؟ پیشگیری و درمان آن چگونه است.


به بیان دیگر گرمازدگی به هم خوردن تعادل در مکانیسم‌های تنظیم دمایی بدن است و تولید گرما در بدن، بعلت افزایش شدید حرارت محیط و ناتوانی در دفع حرارتِ ایجاد شده، باعث گرمازدگی می‌شود.

گرمازدگی (Hyperthermia) عدم توانایی بدن در دفع گرما و افزایش دمای درون بدن به حدود چهل درجه سانتی‌گراد است که به علت فعالیت شدید یا گرمای هوا ایجاد می‌شود.به بیان دیگر گرمازدگی به هم خوردن تعادل در مکانیسم‌های تنظیم دمایی بدن است و تولید گرما در بدن، بعلت افزایش شدید حرارت محیط و ناتوانی در دفع حرارتِ ایجاد شده، باعث گرمازدگی می‌شود.

انواع گرمازدگی

گرمازدگی کلاسیک

فرم کلاسیک گرمازدگی بیشتر در سنین بالا و در بیماران قلبی عروقی، بیماری‌های مزمن، بیماری‌های روانی، معلولان، افراد چاق، افرادی که به هر دلیل دچار کاهش آب بدن شده‌اند، افراد الکلی و استفاده کنندگان از بعضی داروها پس از چند روز تماس با هوای گرم که امکان تهویه مناسب محیط هم نباشد اتفاق می‌افتد.

به این نوع از گرمازدگی،اجاق آهسته نیز می گویند که در نتیجهء افزایش گرمای محیط رخ می دهد.

گرمازدگی فعالیتی

فرم فعالیتی گرمازدگی در سنین پائین‌تر و به دنبال فعالیت‌ها و ورزش‌های سنگین در آب و هوای گرم (مانند کسانی که مسافت زیادی می‌دوند، بازیکنان فوتبال و…) و در شرایط کمبود آب بدن اتفاق می‌افتد.

به این نوع گرمازدگی،اجاق سریع نیز می گویند که در نتیجهء فعالیتای شدید وافزایش تولید گرما در بدن رخ می دهد و بدن نمی تواند گرمای حاصله را دفع کند.

علل گرمازدگی

  • فعالیت شدید در گرما
  • پوشش زیاد بدن
  • شایع‌ترین علل قرار گرفتن در گرمای بیش از ۴۰/۶ درجه سانتی گراد و واکنش‌های جانبی به مواد مخدر هستند

علائم گرمازدگی

گرمازدگی نوع خفیف، بدن به شدت عرق کرده حجم خون کاهش می یابد و منجر به تعریق شدید، سردرد، سر گیجه، ضعف، تهوع و استفراغ، افزایش ضربان قلب و کاهش فشارخون می شود، پوست مرطوب، سرد و رنگ پریده شده و دمای بدن به 38 تا 39 درجه سلسیوس افزایش می یابد، رنگ ادرار نیز از بهترین شاخص های گرمازدگی به شمار می رود و رنگ زرد تیره نشانه دهیدراته شدن بدن است.

نوع شدید گرمازدگی، ارگان های حیاتی بدن در معرض آسیب جدی قرار می گیرند و بایستی سریعاً دمای بدن فرد را کاهش داد، آسیب های جدی  در نوع شدید، شامل اثرات سوء بر سیستم عصبی مرکزی و صدمات مغزی ، آسیب به کلیه ها و قلب و تخریب عضلات است.

به طور خلاصه علائم گرمازدگی شامل موارد زیر است:

  • بالا رفتن دمای بدن
  • سردرد
  •  بی اشتهایی
  • تشنگی زیاد
  • تپش قلب
  • تند نفس کشیدن
  • تعریق شدید و پوست رنگ پریده و نمناک
  • انقباضات شدید عضلانی

برای پیشگیری از گرمازدگی چه باید کرد؟

  • مقدار زیادی آب خنک بنوشید بخصوص اگر در گرما ورزش می‌کنید.
  •  استفاده از میوه و سبزیجات به خصوص هندوانه، طالبی وخربزه را یکی از راه‌های تأمین آب از دست رفته در فصل تابستان است
  • پرهیز از خوردن قهوه و چای در فصل تابستان زیرا آب بدن را کم می‌کند.
  • در روزهای بسیار گرم بین ساعت‌های ۱۱ صبح تا سه بعدازظهر حتی الامکان بیرون نروید
  • دوش آب سرد بگیرید.
  • لباس گشاد و به رنگ روشن بپوشید

خوراکی های مناسب برای جلوگیری از گرمازدگی

 جلوگیری از گرمازدگی با "خاکشیر"

استفاده از "خاکشیر یخ زده" با شربت آبلیمو برای جلوگیری از گرمازدگی موثر است.با توجه به فرا رسیدن فصل گرما و بیماری ‌های این فصل که ‌بارزترین آن گرمازدگی و اسهال است، افراد می ‌توانند این شربت را تهیه و مصرف کنند.با توجه به گرمی و آلودگی هوا، مصرف آبلیمو نیز به دلیل داشتن ویتامین ث که دارای خاصیت ضد عفونی‌ کننده است توصیه می‌ شود.

 ادویه به غدا برای پیشگیری از گرمازدگی

در روزهای خیلی گرم از ادویه‌های تند استفاده کنید. این امر باعث می‌شود شما بهتر عرق کنید. البته بهتر است ادویه‌ها و سبزی‌های تند مثل فلفل را همراه با میوه و سالاد مصرف نمایید. استفاده از مواد غذایی مثل تربچه، کاهو و میوه‌ها به همراه سبزی‌ها و ادویه‌های تند از تأثیرات منفی آن‌ها خواهد کاست.

عوارض ناشی از گرمازدگی

کرامپ‌ها یا گرفتگی عضلانی ناشی از گرما

کرامپ های گرمایی، گرفتگی های متعدد و غیرارادی عضلات در اثر گرمای هوا هستند که به طور شایع گریبان گیر افراد پر تحرک و فعال خواهد بود، مثل افرادی که در هوای گرم و مرطوب به ورزش یا انجام کارهای بدنی سنگین می پردازند.
این گرفتگی عضلات معمولا با دهیدراتاسیون و کاهش آب بدن در ارتباط هستند.

کرامپ های گرمایی در هر زمان و هر مکان قابل درمان هستند. فرد مبتلا به این عارضه باید فعالیت خود را متوقف کرده و در هوای خنک تنفس کند. انجام نرمش های کششی سبک در کاهش درد و گرفتگی عضلات موثر خواهد بود.

خستگی مفرط ناشی از گرما

خستگی مفرط ناشی از گرما وضعیتی است با علائمی چون تعریق زیاد و تندی ضربان قلب که بدلیل گرم شدن بیش از حد بدن اتفاق می افتد. خستگی مفرط ناشی از گرما یکی از سه سندرم مرتبط با گرماستحالت شدید آن، سکته گرمایی است.
علت خستگی مفرط ناشی از گرما قرار گرفتن در معرض دمای بالا بخصوص زمانی که با رطوبت زیاد و فعالیت فیزیکی همراه باشد است

هیپوترمی در گرمازدگی

در موقعیت های بسیار گرم، به خصوص در هوای مرطوب و بدون باد (شرجی)، ممکن است هیپوترمی ظاهر گردد. در چنین وضعیتی درجه حرارت بدن به بالای ۴۰ درجه سانتیگراد رسیده، تنظیم حرارت مختل می شود. علائمی همچون اغما و تشنج نیز ممکن است ظاهر شود

در صورت مواجه با گرمازدگی چه باید کرد؟

  • فرد گرمازده را به جای خنک منتقل کنید
  • لباس‌های اضافی را درآورید
  • به او مقدار زیادی آب بدهید
  • پوست را با اسفنج یا اسپری با آب نمناک خنک کنید
  • در کنار فرد بمانید تا حالش بهتر شود و هر چند دقیقه یک بار چک کنید آیا سرعت تنفس یا ضربان قلبش کمتر شده‌است یا نه
  • معمولاً پس از نیم ساعت باید حال فرد بهتر شود.